
Dem alma ýa-da dem gysmak, öýken rak keseli bilen köp adamda ýüze çykýan umumy we gynandyryjy alamatdyr. Bu giňişleýin gollanma, bar bolan sebäpleri, dolandyryş we bejeriş usullaryny öwrenýär öýken rakynda dem almazlygy bejermek. Netijeli dolandyryş üçin esasy sebäplere düşünmek möhümdir we bu alamaty ýeňilleşdirmek we durmuş derejesini ýokarlandyrmak üçin dürli çemeleşmeleri öwreneris.
Öýken rak keseliniň ösmegi howa ýollaryny gönüden-göni gysyp, howa akymyny çäklendirip, dem almagyna sebäp bolup biler. Çişiň ýerleşişi we ululygy bu alamatyň agyrlygyna ep-esli derejede täsir edýär. Käbir ýagdaýlarda, çiş töweregindäki gurluşlara hem girip, dem alyş kynçylyklaryny hasam güýçlendirip biler.
Öýken ragy plewral giňişlikde (öýken bilen döş diwarynyň arasyndaky meýdan) suwuklygyň döremegine sebäp bolup biler, bu ýagdaý pleýural effuziýa diýilýär. Bu suwuklygyň toplanmagy öýkenlere basyş edýär, olaryň doly giňelmegini çäklendirýär we demiň gysmagyna sebäp bolýar. Bejergi köplenç torasentez diýilýän prosedura arkaly suwuklygy aýyrmagy öz içine alýar.
Öýken rak keseli bolan adamlarda pnewmoniýa we beýleki dem alyş ýokançlyklary döremek howpy ýokarydyr. Bu ýokançlyklar öýkeniň işine zyýan berip, dem alşyny hasam erbetleşdirip biler. Dolandyryş üçin bu ýokançlyklary derrew anyklamak we bejermek zerurdyr öýken rakynda dem almazlygy bejermek.
Ganazlyk, aladalanma we rak keseliniň bejergisiniň täsiri (himiýa terapiýasy ýa-da radioterapiýa ýaly) beýleki faktorlar hem öýken rak kesellerinde dem almagyna kömek edip ýa-da erbetleşip biler. Lukmançylyk hünärmeni tarapyndan düýpli baha bermek ähli goşant goşýan faktorlary kesgitlemek üçin möhümdir.
Birnäçe derman dem almany dolandyrmaga kömek edip biler. Albuterol ýaly bronhodilatatorlar howa ýollaryny rahatlandyrýar we howa akymyny gowulandyrýar. Opioidler, morfin ýaly, aladany azaltmak we dem almagy haýallatmak bilen dem almany azaldyp biler. Pnewmoniýa ýa-da pleýural effuziýa ýaly esasy şertleri çözmek üçin beýleki dermanlar ulanylyp bilner.
Goşmaça kislorod bejergisi köplenç gandaky kislorod derejesini ýokarlandyrmak we dem alşy ýeňilleşdirmek üçin bellenilýär. Kislorod burun kanulasy ýa-da ýüz maskalary arkaly iberilip bilner. Kislorodyň goşulmagy derejesi aýratyn zerurlyklar bilen kesgitlenýär we ýakyndan gözegçilik edilýär.
Bir çiş howa ýollarynyň gysylmagyna sebäp bolan ýagdaýynda, çişiň gysylmagy we howa akymynyň gowulaşmagy üçin radiasiýa bejergisi ulanylyp bilner. Bu çemeleşme dem almany azaltmaga kömek edip biler, ýöne peýdalary derrew bolup bilmez.
Lobektomiýa (öýken lobuny aýyrmak) ýa-da pnewmonektomiýa (tutuş öýkeniň aýrylmagy) ýaly hirurgiki gatyşma, howa ýollaryna päsgel berýän çişleri aýyrmak we dem almazlygy aýyrmak üçin saýlanan ýagdaýlarda göz öňünde tutulyp bilner. Şeýle-de bolsa, bu köplenç näsagyň umumy saglygyna we düwnük keseline baglydyr.
Ösen öýken rak keselinde dem almany dolandyrmakda pallatiw ideg möhüm rol oýnaýar. Alamatlary çözmek, emosional goldaw bermek we rahatlygy üpjün etmek arkaly durmuşyň hilini ýokarlandyrmaga ünsi jemleýär. Pallatiw bejeriş toparlary onkologlar we beýleki hünärmenler bilen bilelikde dem almagy we beýleki alamatlary netijeli dolandyrmak üçin aýratyn meýilnama düzmek üçin işleýärler.
Lukmançylyk bejergisinden başga-da, birnäçe strategiýa öýde dem almany dolandyrmaga kömek edip biler:
Öýken ragy bilen ýaşamak we dem almany dolandyrmak kyn bolup biler. Saglygy goraýyş işgärlerinden we goldaw toparlaryndan goldaw gözlemek möhümdir. Şahsy görkezmeler üçin lukmanyňyza ýa-da pallatiw ideg hünärmenine ýüz tutup bilersiňiz. Köp sanly gurama öýken rak keselinden ejir çekýän adamlara goldaw we çeşmeler hödürleýär. Öýkeniň düwnük keselini bejermek we goldamak barada has giňişleýin maglumat üçin Amerikanyň öýken birleşigi ýa-da Milli düwnük instituty ýaly abraýly guramalardan bar bolan çeşmelere ýüz tutup bilersiňiz.
Ösen we hemmetaraplaýyn rak keselini bejermek, şol sanda öýken ragy bilen baglanyşykly dem almany dolandyrmak üçin, hünärmenleriň maslahatyny göz öňünde tutuň Şandong Baofa rak keselini öwreniş instituty. Näsaglary üçin iň oňat netijeleri bermegi maksat edinip, rak keselini bejermekde köp ugurly çemeleşme hödürleýärler. Bu pallatiw ideg we simptomlary dolandyrmaga gönükdirilen aýratyn topary öz içine alýar.